Arvan Blog

بلاگ

اتفاقات روزمره، اخبار مهم و دیگر مطالب ابر آروان

Open Categories
Close Categories
دسته‌بندی‌های بلاگ دسته‌بندی‌های بلاگ دسته‌بندی‌های بلاگ

Date ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۰
Category داستان موفقیت مشتریان
Avatar آرش ترابی
Date ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۰
Category داستان موفقیت مشتریان

اپلیکیشن و سامانه‌ی ماسک اسفند ۱۳۹۸، چند روز پس از اعلام رسمی حضور کرونا در ایران شروع به کار کرد. اکنون با بیش از یک سال فعالیت، اطلاعات و تحلیل‌های این اپلیکیشن به مرجعی تبدیل شده است که با تجمیع داده ها و انجام تحلیل‌های پیچیده روی آن‌ها تصویری جامع از وضعیت کرونا در کشور ایجاد می‌کند و تصمیمات دولت و وزارت بهداشت برای قرنطینه یا محدودیت تردد براساس آن گرفته می‌شود.

ابر آروان در راستای مسوولیت اجتماعی و با توجه به اهمیت مقابله با کرونا برای عموم جامعه، زیرساخت خود را به‌رایگان در اختیار توسعه‌ی اپلیکیشن ماسک قرار داده است.

 

مساله‌ی اپلیکیشن ماسک

  • زیرساخت مناسب برای پردازش Big Data
  • پاسخ‌گویی زیرساختی به رشد سریع اپلیکیشن ماسک با توجه به شیوع کرونا در سال گذشته
  • پاسخ‌گویی به تعداد بالای کاربران هم‌زمان

 

محصولات و خدمات مورد استفاده‌ی ماسک

  • CDN
  • امنیت ابری
  • رایانش ابری
  • پشتیبانی فنی

 

علی شریفی زارچی، عضو هییت‌علمی دانشگاه صنعتی شریف، سرپرست تیم اپلیکیشن ماسک است. او در این مطلب در مورد شکل‌گیری این اپلیکیشن و مسیر ماسک از ابتدا تا امروز می‌گوید:

«اول اسفند ۱۳۹۸ وزیر بهداشت اعلام کرد که دو مورد کرونای قطعی در ایران داریم. یک روز بعد تیم ماسک شروع به کار کرد. گروهی از استادان، دانش‌آموختگان و دانش‌جوهای دانشگاه صنعتی شریف و سایر دانشگاه‌ها از همان روز شروع به جست‌وجو کردیم. سوال این بود که بدنه‌ی فنی و مهندسی کشورهای دیگر چه خدماتی در راستای مقابله و کنترل شیوع کرونا انجام داده‌اند.»

 

نخستین گام‌های ماسک

«از ده‌ها سال پیش Contact Tracing یکی از راه‌های مقابله با شیوع بیماری‌های عفونی بوده است و اصلن مفهوم جدیدی نیست. کشورها سعی کردند که این روش را براساس فناوری‌های روز، کارآمدتر کنند. با کرونا، با نوع جدیدی از بیماری مواجه شدیم که میزان سرایت و ترس همگانی جدی‌تر از بیماری‌های قبلی در دهه‌های اخیر بود.

اپلیکیشنی در کشور چین دیدیم که کار اصلی آن Contact Tracing بود. به این معنا که اگر دو نفر در تماس نزدیک با یک‌دیگر قرار بگیرند، نزدیکی آنان به‌نحوی -آنلاین یا آفلاین- ثبت شود و اگر یکی از آن دو در روزهای آینده مشخص شد که کرونا داشتند، فرد دیگر هم مطلع شود که در تماس با یک بیمار کرونا بوده است و احتمال ابتلا دارد. کاری که چینی‌ها کرده بودند براساس QRکد بود؛ بر این اساس هر ساختمان و فرد، QR کد منحصر‌به‌فردی داشت و اشخاص هر جا می‌رفتند، کدهایشان ثبت می‌شد؛ اگر یک نفر بیمار می‌شد، بر اساس QRکد محل‌هایی که در آن حضور داشت، مشخص بود با چه افرادی تماس نزدیک داشته است. هم‌زمان ما در ایران تصمیم گرفتیم تا اپلیکیشنی برای کمک به مبتلایان توسعه دهیم. یک تیم توسعه نرم‌افزار به نام «گروه نرم‌افزاری گندم» از ابتدای مسیر در کنار ما قرار گرفتند.

کل تیم ماسک به‌شکل داوطلبانه در این پروژه مشارکت کردند. از همان روزهای اول داشتیم به این فکر می‌کردیم چه کار کنیم تا مردم اعتماد بیش‌تری داشته باشند. در همین راستا اسم این پروژه را پویش مردمی گذاشتیم. طبیعتا وقتی پویشی مردمی است، نمی‌توانیم از امکانات و زیرساخت‌هایی که دولت تامین کرده است، استفاده کنیم. به همین خاطر برای هر قسمت از نیازهای‌مان به‌دنبال پیدا کردن راه‌حل افتادیم.»

 

همکاری با ابر آروان

«برای سرور به سراغ ابر آروان آمدیم و این تیم براساس مسوولیت اجتماعی‌اش تامین کامل زیرساخت ماسک را به‌عهده گرفت.

چیزی که بسیار مورد استقبال و رضایت‌مندی ما قرار گرفت، شدت توجه و سرعت عمل ابر آروان در پشتیبانی و پاسخ‌گویی به نیازهای فنی بود. این رویکرد برای ما بسیار مفید بوده و توانسته‌ایم به خوبی به ابر آروان تکیه کنیم.»

در تاریخ ۲۸ آبان ۱۳۹۹ -۱۸ نوامبر ۲۰۲۱- هم‌زمان با پیک سوم کرونا، ترافیک ماسک نزدیک به ۴ برابر شد. اپلیکیشن ماسک با کمک زیرساخت ابر آروان به سادگی از عهده‌ی پاسخ‌گویی به این پیک ترافیکی برآمد.

 

از تغییر استراتژی تا تاثیر ماسک در تصمیمات ستاد ملی کرونا

سرپرست تیم ماسک می‌گوید که دکتر رییسی، معاون وزیر بهداشت و سخنگوی ستاد ملی کرونا گزارش‌های آماری و تحلیلی خود را از تحلیل‌های تیم اپلیکیشن ماسک ارایه می‌دهد و تصمیم‌گیری برای تعطیلی مناطق براساس رنگ‌بندی اپلیکیشن ماسک است: «داده‌های فراوانی تجمیع و پردازش می‌شوند. بسیاری از این تحلیل‌ها روی زیرساخت ابر آروان اتفاق می‌افتد. حاصل، یک تصویر کامل از وضعیت کرونا در کشور است که تصمیمات براساس آن گرفته می‌شود.

توان پردازشی و سهولت اضافه کردن منابع مورد نیاز که ابر آروان در اختیار ماسک قرار داد، به ما برای پردازش داده‌ها در حجم بالا کمک کرد.

وقتی خیز اول را پشت سر گذاشتیم، به این نتیجه رسیدیم که ایرانی‌ها برخلاف چینی‌ها اهل استفاده از QR Code نیستند. اولین نسخه‌ی اپلکیشن ماسک، ۱۲ اسفند ۹۸ منتشر شد. دو روز بعد نسخه‌ای منتشر کرده بودیم که امکان Contact Tracing براساس بلوتوث به آن افزوده شد. سایر کشورها به تدریج و پس از ما امکان Contact Tracing را به اپلیکیشن‌های خود اضافه کردند. مثلن پلتفرم گوگل و اپل برای همین منظور، چند ماه بعد منتشر شد.

مدتی بعد، پژوهش‌گران در آکسفورد به این نتیجه رسیدند که این روش در زمانی موثر است که دست‌کم ۶۰ درصد از مردم از بلوتوث روشن و فعال استفاده کنند. این عدد در هیچ کشوری محقق نشد. بالاترین میزان مشارکت به‌شکل مقطعی در ایسلند اتفاق افتاد که این عدد به حدود ۴۰ درصد رسید. در ایران هم هیچ‌گاه به این عدد نزدیک نشدیم و این می‌توانست پایان کار اپلیکیشن ماسک باشد.

اما به جای دست از کار کشیدن، استراتژی‌های دیگری را انتخاب کردیم. برای نخستین بار، نقشه‌ی دقیقی از پراکندگی مبتلایان کرونا در کشور به مردم ارایه کردیم. در هر شهر، می‌توانستید روی نقشه زوم کنید و موقعیت تقریبی محل سکونت مبتلایان را ببینید. اپلیکیشن مشابه در کره‌ی جنوبی، مکان دقیق سکونت بیمار را نشان می‌داد ولی ما برای حفظ حریم خصوصی بیماران، ناحیه‌هایی با شعاع تقریبی ۳۰۰ متر نشان دادیم. در نتیجه وقتی کاربران می‌دیدند که فردی در نزدیکی‌شان کرونا گرفته یا فوت کرده است، به آن فکر می‌کردند که بیماری چه‌قدر به آنان نزدیک است. ذهنیت بسیاری از مردم این بود که بیماری سراغ آنان نمی‌آید و ارایه این نقشه‌ها باعث می‌شد مردم بیماری را جدی‌تر بگیرند.»

 

نظام رنگ‌بندی و تعطیلی مناطق

خیز کرونا در همه‌ی مناطق به‌یک‌باره اتفاق نمی‌افتد. اگر به تصویر ارایه‌شده از سوی اپلیکیشن ماسک دقت کنیم، این مساله مشخص است. استان‌هایی وجود دارند که نخستین خیزشان شهریور ۹۹ بوده است. دولت در اسفند ۹۸ کل کشور را تعطیل کرد و اوایل اردیبهشت ۹۹ کم‌کم همه جا باز شد. استان‌های جنوبی کشور مانند خوزستان و هرمزگان درست زمانی با خیز کرونا روبرو شدند که تازه تعطیلی سراسری تمام شده بود و همه به کار برگشته بودند.

بر همین اساس به ستاد ملی کرونا پیشنهاد کردیم تعطیلی یک شهرستان زمانی اتفاق بیافتد که همان شهرستان با خیز مبتلایان مواجه می‌شود. این پیشنهاد مورد پذیرش قرار گرفت. نمودار بالا روند بستری روزانه در یک سال اخیر به تفکیک استان‌ها را نشان می‌دهد.

بر این اساس یک مدل ریاضیاتی Risk Assessment یا پیش‌بینی مخاطره بیماری توسعه دادیم که در هر زمان به هر شهرستان یکی از رنگ‌های آبی، زرد، نارنجی یا قرمز را اختصاص می‌دهد.

 

«ما مناطق را تحلیل می‌کنیم و می‌گوییم هر منطقه چه وضعیتی دارد. یک نظام رنگ‌بندی بر این اساس تعریف کردیم. تا زمانی که واکسیناسیون عمومی اجرا نشود، وضعیت هیچ منطقه‌ای بی‌خطر نیست و بر همین مبنا، رنگ سفید به معنی بی‌خطر را از نقشه حذف کردیم.»

داده‌هایی که تیم ماسک براساس آن‌ها مناطق را رنگ‌بندی می‌کند، از وزارت بهداشت و براساس موارد بستری می‌آید. داده‌ها روی زیرساخت ابر آروان پردازش و درنهایت رنگ‌بندی به تفکیک شهرستان‌ها مشخص می‌شود.

«ما به کمک پردازش ابری آروان با Big Data توانستیم به این خروجی برسیم و این مسیر ادامه دارد. به عنوان مثال نتیجه‌ی این تلاش‌ها باعث شد در خیز سوم بیماری که آبان و آذر ۹۹ رخ داد، با محدودیت‌های هوشمند شهرستان‌های قرمز عملن ترمز افزایش شدید مبتلایان کشیده شود و در نتیجه، حدود ۵۰هزار بستری و ۷۵۰۰ مرگ کم‌تر اتفاق افتاد.»

 

ادامه‌ی مسیر در کنار ابر آروان

«ماسک به‌شکل موازی دو کار را با ابر آروان پیش می‌برد. یکی از همکاری‌ها در اپلیکیشن و جمع‌آوری داده و اطلاع‌رسانی است و دیگری در حوزه‌ی تحلیل داده و ایجاد یک ارایه‌ی نهایی برای تصمیم‌گیری.»

یکی از چالش‌های جدی، شکستن قرنطینه بود. یعنی فرد مبتلا از منزل خارج شود، از وسایل نقلیه عمومی استفاده کند، وارد ادارات یا محیط‌های عمومی شود و دیگران را مبتلا کند. درگاهی را توسعه دادیم که سامانه‌های دیگر می‌توانند با اتصال به آن، وضعیت قرنطینه هر شخص را بر اساس کد ملی او استعلام کنند. بیش از ۱۲۰ کسب‌وکار شامل  شرکت‌های مسافرتی، تاکسی‌های اینترنتی و کسب‌وکارهای فروش بلیت، در حال حاضر به این درگاه متصل شده‌اند. به این ترتیب جلوی ورود هزاران بیماران قرنطینه به سیستم حمل و نقل عمومی گرفته شده است. این افراد ممکن بود سوار هواپیما و اتوبوس  شوند یا به‌عنوان تاکسیران اینترنتی با مردم در تماس باشند. این یک اتفاق بسیار موثر بود که بر بستر سرورهای ابر آروان اتفاق افتاد.»

علی شریفی زارچی؛ سرپرست تیم اپلیکیشن ماسک: باید از تیم ابر آروان تشکر کنیم که  از یک اتفاق اجتماعی که برای عموم جامعه تأثیر گذار بوده است، حمایت به‌موقعی انجام داد. مشارکت زیرساختی ابر آروان و امکان تماس مستقیم و پاسخ‌گویی سریع و مفید این تیم، رضایت تیم ماسک را به همراه داشته است.

این مقاله را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

پاسخ به لغو
Comments نظرات
Avatar افصل ۳۰ امرداد ۱۴۰۰
Reply پاسخ
سلام باشه
Avatar اسفندیار میکاییلی ۱۷ تیر ۱۴۰۰
Reply پاسخ
بسیارعال
Avatar ب ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۰
Reply پاسخ
نمونه های موفق غیر دولتی و خصوصی رو مثال بزنید. این دولتیا نمونه های خوبی نیستن